Prawda, przepowiadanie i autentyczność życia w erze cyfrowej – to hasło papieskiego Orędzia na 45. Dzień Środków Społecznego Przekazu. Po raz kolejny Benedykt XVI wyraźnie pokazuje, że Internet jest miejscem, w którym nie może zabraknąć chrześcijan i Ewangelii.
Tradycyjnie w święto św. Franciszka Salezego, patrona dziennikarzy i ludzi mediów, Papież ogłosił Orędzie na Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu. Dzień ten, ustanowiony przez Pawła VI, jest odpowiedzią na wezwanie Soboru Watykańskiego II, który wskazał, że Kościół powinien bardziej zaangażować się w świat mediów. Rok temu papież mówił o Internecie. Wzywał wiernych, aby nie bali się korzystać ze zdobyczy techniki i nie unikali trudnych tematów. Internet ma być wg Benedykta XVI jednym z miejsc nowej ewangelizacji. Szczególne przesłanie skierował do kapłanów, żeby również oni szukali spełnienia swojej posługi duszpasterskiej w Internecie – skoro tam też są ludzie, muszą być i księża.
Nowe możliwości
Niespotykane wcześniej zainteresowanie portalami społecznościowymi zmienia nie tylko komunikację między ludźmi, mówi papież, ale także komunikację samą w sobie. Stajemy się nie tylko odbiorcami informacji – sami ją często tworzymy i wprowadzamy do wirtualnego obiegu. Łatwość nawiązywanie kontaktów czy wręcz budowania pewnej wspólnoty jest obecnie łatwiejsza niż kiedykolwiek przedtem. Taka sytuacja musi budzić zasłużone zdumienie i uznanie. Ale Benedykt XVI zauważa, że w ogromie możliwości, jakie się przed nami otwierają, łatwo się zagubić. Większa ilość szans oznacza dla nas potrzebę wzmożonej czujności. Papież przestrzega przed poddawaniem się medialnym manipulacjom. Technologia musi służyć osobie i całej ludzkości, nigdy odwrotnie. Dużo miejsca ojciec święty poświęca niebezpieczeństwu, w jakie wpaść mogą młodzi, intensywnie korzystający z Internetu. Chodzi o tworzenie w pewnym sensie drugiego, wirtualnego „ja”.
Wirtualny ja
Dzięki internetowej społeczności możemy zaspokoić jedne z naszych najważniejszych potrzeb – potrzebę akceptacji, przebywania z ludźmi. Korzystanie z portali społecznościowych otwiera nas na nowe znajomości – bardzo często nigdy nie spotkaliśmy w realnym świecie naszych wirtualnych znajomych i przyjaciół. To powoduje, że rodzi się w nas pokusa stworzenia nowego obrazu nas samych. Jeśli nie podoba mi się to, jaki jestem – mogę przedstawić siebie zupełnie inaczej. Stworzyć swój zafałszowany profil. Nie z powodu złych intencji, tylko z chęci bycia zaakceptowanym. Na przykład, jeśli w normalnym życiu jestem małomówny, w wirtualnym świecie mogę być duszą towarzystwa. Papież wzywa do autentyczności – bo tylko w ten sposób wirtualna społeczność pozostanie jednym z elementów naszej rzeczywistości, a nie stworzy oddzielnego, coraz mniej prawdziwego świata, w którym wielu może się pogubić.
Tak, to chrześcijanin
Potrzeba bycia autentycznym w sieci jest jeszcze mocniejsza, gdy staramy się żyć naszą wiarą. Jeśli jestem katolikiem, to jestem nim także w Internecie. Papież mówi o chrześcijańskim stylu obecności w sieci. Polega on na szczerej komunikacji – otwartej na drugiego człowieka, komunikacji odpowiedzialnej za słowo. Nie można poddać się złudnemu poczuciu anonimowości na internetowych portalach. Obecne serwisy społecznościowe właściwie niemal zupełnie jej nas pozbawiają. Rok temu Benedykt XVI uświadamiał kapłanom, żeby nie lekceważyli potrzeby ewangelizacji w wirtualnej rzeczywistości. Dziś przypomina o tym wszystkim ludziom. Katolik ma świadczyć całym swoim życiem – mówi się, że mamy być jak otwarte książki. Mamy żyć tak, żeby druga osoba patrząc na to, jak się zachowujemy, powiedziała „To jest chrześcijanin”. W kontekście papieskiego Orędzia możemy powiedzieć, że w internetowym świecie mamy być tacy, aby ktoś wchodząc na nasz profil powiedział „Tak, to chrześcijanin”. Papież przypomina, że podobnie jak w realnym świecie nie można głosić Słowa Bożego nie żyjąc nim, tak w wirtualnym nie da się głosić Ewangelii bez świadectwa swojego życia. Dwa tysiące lat temu św. Piotr mówił, żebyśmy zawsze byli „gotowi do obrony wobec każdego, kto domaga się uzasadnienia tej nadziei, która w was jest” [1P 3,15]. Benedykt XVI mówi, że to wezwanie nadal jest aktualne – także w wirtualnej rzeczywistości.
Prawda nie musi być popularna
Papież przypomina nam potrzebę głoszenia prawdy – chrześcijanin zawsze powinien się jej trzymać. Ale internetowa mentalność może spowodować jej rozmycie. Bo prawda nie musi być popularna. Mało tego, prawda bardzo często nie jest popularna. Wystarczy poczytać wiele internetowych dyskusji o aborcji, antykoncepcji, czystości przedmałżeńskiej czy po prostu o godności człowieka albo o Bogu – prawda, jaką On sam nam przedstawił, często spotyka się z niezrozumieniem, jest odrzucana czy wulgarnie atakowana. Benedykt XVI zaznacza, że świadcząc naszym życiem – tym wirtualnym, nie możemy liczyć na popularność i powinniśmy wystrzegać się pokusy spłycenia tego, co głębokie, uogólnienia tego, co konkretne. Zdobycia popularności za cenę prawdy. Co ważne, papież mówi, że aby głosić prawdę w wirtualnej przestrzeni, trzeba najpierw wcielać ją w swoim realnym życiu. A to oznacza, że nadal fundamentalne znaczenie – dla nas i naszej wiary, mają bezpośrednie relacje międzyludzkie. Nic nie jest w stanie zastąpić rzeczywistego spotkania z drugą osobą.
